# تامپوناد زخم (Wound Packing)

🔴 **هشدار:** اگر خونریزی شدید با فشار مستقیم کنترل نشود، یا خونریزی از نواحی مانند کشاله ران، زیر بغل یا گردن باشد که امکان استفاده از تورنیکه وجود ندارد، باید فوراً تامپوناد زخم انجام شده و هم‌زمان با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفته شود. تأخیر در کنترل این خونریزی‌ها می‌تواند در چند دقیقه جان بیمار را تهدید کند.

## 🟥 ① تامپوناد زخم چیست؟

تامپوناد زخم (Wound Packing) یکی از مهم‌ترین روش‌های کنترل خونریزی شدید است که در آن گاز استریل یا گاز هموستاتیک به‌صورت کامل داخل زخم عمیق قرار داده می‌شود تا مستقیماً روی رگ خونریزی‌دهنده فشار وارد کند.

این روش برای خونریزی‌هایی استفاده می‌شود که با فشار مستقیم به‌تنهایی کنترل نمی‌شوند و امکان استفاده از تورنیکه نیز وجود ندارد.

امروزه تامپوناد زخم یکی از ارکان اصلی آموزش **Stop the Bleed** و گایدلاین‌های ATLS، PHTLS و CoTCCC محسوب می‌شود.

---

## 🟦 ② چه زمانی از تامپوناد زخم استفاده می‌شود؟

موارد کاربرد عبارت‌اند از:

• خونریزی شدید کشاله ران

• خونریزی زیر بغل

• خونریزی گردن

• زخم‌های نافذ ناشی از چاقو

• زخم‌های ناشی از گلوله

• خونریزی‌های عمیقی که با فشار مستقیم متوقف نمی‌شوند.

### مواردی که تامپوناد مناسب نیست

• خونریزی داخل شکم

• خونریزی داخل قفسه سینه

• خونریزی داخل لگن

• خونریزی مغزی

• زخم‌های سطحی

در این موارد، انتقال سریع بیمار به مرکز درمانی ضروری است.

---

## 🟨 ③ تامپوناد زخم چگونه انجام می‌شود؟

مراحل صحیح انجام عبارت‌اند از:

• محل اصلی خونریزی را پیدا کنید.

• در صورت امکان از دستکش استفاده کنید.

• گاز استریل یا گاز هموستاتیک را از عمیق‌ترین قسمت زخم وارد کنید.

• تمام فضای زخم را بدون باقی گذاشتن فضای خالی پر کنید.

• با انگشت یا کف دست فشار مستقیم و مداوم روی زخم وارد کنید.

• فشار را حداقل ۳ دقیقه (و در مورد برخی گازهای هموستاتیک طبق دستور سازنده، ۳ تا ۵ دقیقه) حفظ کنید.

• سپس روی زخم پانسمان فشاری ببندید.

• در صورت ادامه خونریزی، مجدداً زخم را پر کرده و فشار مستقیم را ادامه دهید.

---

## 🟩 ④ مزایا، محدودیت‌ها و عوارض احتمالی

### مزایا

• کنترل خونریزی‌های شدید در نواحی غیرقابل بستن با تورنیکه

• افزایش احتمال نجات بیمار

• قابل انجام قبل از رسیدن اورژانس

• افزایش اثربخشی در صورت استفاده از گازهای هموستاتیک

### محدودیت‌ها

• نیاز به آموزش صحیح

• برای خونریزی‌های داخلی مؤثر نیست.

• برای زخم‌های سطحی ضرورتی ندارد.

### عوارض احتمالی

• پر نکردن کامل زخم

• فشار ناکافی

• خارج شدن گاز از داخل زخم

• ادامه خونریزی

• تأخیر در انتقال بیمار

---

## 🟪 ⑤ مراقبت‌های بعد از تامپوناد زخم

• پانسمان را باز نکنید.

• فشار روی زخم را حفظ کنید.

• بیمار را گرم نگه دارید.

• علائم شوک را مرتب بررسی کنید.

• در صورت ادامه خونریزی، اقدامات تکمیلی انجام دهید.

• بیمار را هرچه سریع‌تر به مرکز درمانی منتقل کنید.

---

## ⬜ ⑥ نکته کلیدی

مهم‌ترین اصل در تامپوناد زخم، **پر کردن کامل عمق زخم** است. اگر فقط دهانه زخم پوشانده شود و فضای عمقی خالی بماند، خونریزی معمولاً ادامه پیدا می‌کند.

---

## 👨‍⚕️ ⑦ نظر متخصص تپش

تامپوناد زخم امروزه یکی از مؤثرترین روش‌های کنترل خونریزی در نواحی اتصال اندام به تنه (Junctional Hemorrhage) محسوب می‌شود. در بسیاری از بیمارانی که در گذشته به علت خونریزی کشاله ران یا زیر بغل جان خود را از دست می‌دادند، انجام صحیح این تکنیک توانسته میزان مرگ‌ومیر را به‌طور چشمگیری کاهش دهد. موفقیت این روش به انجام سریع، پر کردن کامل زخم و اعمال فشار مداوم بستگی دارد.

---

## 🔵 ⑧ باورهای نادرست رایج

❌ فقط دهانه زخم باید با گاز پوشانده شود.

❌ هر نوع پارچه‌ای جایگزین مناسبی برای گاز است.

❌ بعد از قرار دادن گاز دیگر نیازی به فشار مستقیم نیست.

❌ تامپوناد زخم جایگزین تورنیکه در همه خونریزی‌ها است.

❌ اگر خونریزی کمتر شد، دیگر نیازی به انتقال بیمار نیست.

---

## 🟢 ⑨ چه زمانی فوراً به اورژانس مراجعه کنیم؟

• خونریزی با فشار مستقیم متوقف نشود.

• خون به‌صورت فواره‌ای خارج شود.

• زخم در کشاله ران، زیر بغل یا گردن باشد.

• بیمار دچار رنگ‌پریدگی، تعریق سرد یا کاهش هوشیاری شود.

• قطع عضو یا آسیب شدید اندام وجود داشته باشد.

• پانسمان در مدت کوتاهی کاملاً از خون اشباع شود.

---

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

✔️ تامپوناد زخم روشی برای کنترل خونریزی‌های عمیق با پر کردن کامل زخم توسط گاز استریل یا هموستاتیک است.

✔️ این روش بیشتر برای خونریزی‌های کشاله ران، زیر بغل و گردن استفاده می‌شود؛ یعنی نواحی که امکان استفاده از تورنیکه وجود ندارد.

✔️ پس از پر کردن زخم، باید فشار مستقیم و سپس پانسمان فشاری انجام شود.

✔️ انتقال سریع بیمار به مرکز درمانی حتی در صورت کنترل خونریزی ضروری است.

✔️ انجام صحیح تامپوناد زخم می‌تواند جان بیمار را قبل از رسیدن اورژانس نجات دهد.

---

## 📚 منابع علمی

• American College of Surgeons (ACS) – Stop the Bleed Program

• Committee on Tactical Combat Casualty Care (CoTCCC) Guidelines

• Advanced Trauma Life Support (ATLS), 11th Edition

• Prehospital Trauma Life Support (PHTLS), 10th Edition

• European Resuscitation Council (ERC) Guidelines

• World Health Organization (WHO) – Essential Trauma Care Guidelines